RİZE ÇAYELİ ÇATALDERE PROPOLİSİ ÜZERİNE BİLİMSEL ARAŞTIRMA

Doğu Karadeniz Bölgesi’nin zengin bitki örtüsü, arı ürünlerinin biyolojik değeri üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda, Rize’nin Çayeli ilçesine bağlı Çataldere Köyü’nden elde edilen propolis, üniversiteler arası yürütülen kapsamlı bir bilimsel çalışmayla mercek altına alınmıştır.

Bu amaçla incelenecek olan ham propolis örnekleri organik bal üreticisi Sabit Çelik vasıtasıyla 2021 yılında Türkiye'nin Rize ilinin Çayeli ilçesi Çataldere beldesinde (40°53′59′′N,40°45′48′′E) bulunan Çataldere Bal Organik Arıcılık Evi'nden (TR-OT-06-3322) temin edilmiştir.

Araştırma sonuçları etki değeri yüksek uluslararası hakemli bir dergide yayınlanmıştır (Natural Product Research, 2024, DOİ: 10.1080/14786419.2024.2443500).

Araştırmanın Künyesi ve Kapsamı

Bu değerli çalışma, Gazi Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ali DİŞLİ öncülüğünde, farklı üniversitelerden bilim insanlarının katkılarıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Doğu Karadeniz kökenli Anadolu propolisinin kimyasal bileşimi ve biyolojik etkileri detaylı analizlerle değerlendirilmiştir.

- Propolisin Kaynağı: Analiz edilen ham propolis örnekleri, Çayeli’nin eşsiz florasına sahip Çataldere Köyü’nden, organik bal üreticisi Sabit Çelik aracılığıyla temin edilmiştir.

- Bölge Florası: Bölge; kestane, ıhlamur, kayın, ladin ve çok sayıda endemik tıbbi-aromatik bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır.

ÖNE ÇIKAN BİLİMSEL BULGULAR

Üniversite laboratuvarlarında yapılan analizler, Çayeli propolisinin yüksek biyolojik aktiviteye sahip olduğunu kanıtlamıştır:

1) Zengin Mineral İçeriği: Potasyum, kalsiyum, magnezyum ve çinko gibi insan sağlığı için kritik mineraller bakımından zengindir.

2) Güçlü Antimikrobiyal Etki: Bakteri ve mantarlara karşı yüksek düzeyde direnç gösterdiği tespit edilmiştir.

3) Kanser Hücreleri Üzerindeki Etki: Akciğer kanseri hücre hatları üzerinde yapılan testlerde, yüksek düzeyde baskılayıcı (sitotoksik) etki gözlemlenmiştir.

4) Seçici Koruma: Özellikle sulu propolis ekstraktının, kanserli hücreleri hedef alırken sağlıklı hücrelere zarar vermediği (düşük toksisite) saptanmıştır. Bu durum, ürünün güvenli bir biyolojik kaynak olduğunu göstermektedir.

5) Antioksidan Kapasitesi: Kimyasal analizler; flavonoidler, fenolik asitler ve doğal antioksidanlar açısından zengin bir profil ortaya koymuştur.